Op 14 juli is in Den Haag het Convenant toekomstbestendige gewasbescherming ondertekend. Onder leiding van voorzitter Gert-Jan Segers maakten het Rijk, VNG, de Unie van Waterschappen, LTO, NAJK, BO Akkerbouw, Greenports Nederland en het CBL afspraken op hoofdlijnen om de milieubelasting van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen, met 2040 als doeljaar en tussendoelen in 2030 en 2035. Staatssecretaris Erkens (LVVN) informeerde de Tweede Kamer hierover per Kamerbrief.

De hoofdlijnen
Het convenant bevat afspraken over een nationaal reductiedoel op basis van milieubelastingspunten (gemeten met de NMI en op termijn de MIG op bedrijfsniveau), aanvullende maatregelen voor waterkwaliteit en grondwaterbeschermingsgebieden, beleidskaders voor Natura 2000-gebieden en gevoelige functies in de leefomgeving, een innovatie- en transitieprogramma voor weerbare teeltsystemen, en versterking van naleving en toezicht. Na de zomer wordt het hoofdlijnenconvenant uitgewerkt in deelconvenanten per sector, waaronder akkerbouw, vollegrondsgroenten, fruitteelt, bloembollen, glastuinbouw en de boomkwekerijsector, die uiterlijk eind 2026 moeten zijn vastgesteld.

Wat betekent dit voor adviseurs en distributie?
Voor de leden van Agrodis is het convenant direct relevant. Op verschillende plekken krijgen adviseurs, toeleveranciers en distributeurs een expliciete rol:

  • Sturen op milieu-impact via advies. In de ketenaanpak is vastgelegd dat deskundige adviseurs telers voorzien van kennis en begeleiding waarin aantoonbaar wordt gestuurd op verlaging van milieu-impact, via preventie, weerbaarheid en emissiereductie.
  • Verplichte deelname aan de gegevensautoriteit. Er komt een onafhankelijke gegevensautoriteit gewasbescherming (beoogde start 2027), waarin deelname verplicht wordt voor onder meer telers, adviseurs, leveranciers en distributeurs. De autoriteit gaat werken met benchmarking op milieubelastingspunten. Niet alleen van telers, maar ook van adviseurs.
  • Registratie en monitoring. Het systeem voor monitoring en verantwoording wordt mede gebaseerd op een volledige en controleerbare registratie van inkoopgegevens en digitale spuitregistratie. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen informatie voor advisering en informatie voor toezicht en handhaving.
  • Kennisdeling en training. Adviseurs kunnen deelnemen aan sectorgerichte trainingsprogramma’s over technische en sociale innovatie, en zijn een expliciete doelgroep in het kennisdelingsprogramma.
  • Begeleiding van telers. In het transitieprogramma krijgen telers, naast hun reguliere advies, laagdrempelig toegang tot niet-productgebonden adviseurs voor de implementatie van kennis op het bedrijf.

Agrodis: uitvoerbaarheid en de adviseur als sleutel
Onze leden staan dagelijks in direct contact met telers en vertalen beleidsdoelen naar concrete keuzes op het erf. Dat het convenant deze rol nadrukkelijk benoemt, ziet Agrodis als een bevestiging van de positie die de sector de afgelopen jaren heeft opgebouwd.

Tegelijkertijd blijft Agrodis benadrukken dat de praktische uitvoering extra aandacht vraagt. Zonder duidelijke borging van de implementatie bestaat het risico dat afspraken onvoldoende landen in de praktijk. Een belangrijk instrument daarbij is de transitiecoach, een rol die binnen Agrodis-bedrijven de afgelopen jaren actief is ontwikkeld en die telers en adviseurs begeleidt bij de toepassing van ICM; het principe dat ook in het convenant leidend is. Agrodis pleit ervoor de transitiecoach expliciet te verankeren in de deelconvenanten.

De staatssecretaris geeft in zijn Kamerbrief aan dat zijn inzet is dat in het deelconvenantentraject alle relevante partijen instappen en aan tafel komen. Agrodis pakt die handschoen graag op: juist bij de uitwerking van de gegevensautoriteit, de registratieverplichtingen en het kennis- en transitieprogramma is de inbreng van adviseurs en distributie onmisbaar om tot werkbare en uitvoerbare afspraken te komen. Agrodis blijft zich inzetten als kennis- en uitvoeringspartner om samen met alle betrokken partijen de transitie naar een duurzame en toekomstbestendige gewasbescherming te realiseren.

Vervolg
De governancestructuur voor het deelconvenantentraject wordt begin september vastgesteld; in september vindt op verzoek van de Tweede Kamer ook een technische briefing over het convenant plaats. In oktober informeert de staatssecretaris de Kamer over de voortgang van de deelconvenanten. Agrodis houdt u via de nieuwsbrief op de hoogte.

Lees hier de Kamerbrief van staatssecretaris Erkens en de volledige convenanttekst.